29 & 30 Απριλίου 2026, 5:30 μ.μ.
Σπάνια Βιβλία, Χειρόγραφα, Έγγραφα & Χαρακτικά

LOT 71

Λεξηκῶν Δύγλωτων Γραικοβουλγάρικων κατὰ Ἀλφάβητον.

Στα παραπάνω ποσά δεν συμπεριλαμβάνεται προμήθεια, τυχόν πνευματικά δικαιώματα, ΦΠΑ καθώς και τα έξοδα αποστολής. Πραγματοποιώντας προσφορά αποδέχεστε τους Όρους & Προϋποθέσεις και την Πολιτική Απορρήτου.
Πώς να αγοράσετε
Πληροφορίες

190 x 145 mm., ΙΙ + 231 φ., χαρτὶ λεπτό. Μελάνι μαῦρο, γραφὴ στρογγυλὴ μὲ παχειὰ ἤ λεπτὴ πέννα. Ὁ γραφέας ὀνομάζεται Ἰωάννης Χρήστου Μπατζικοβίτης. Ὡς πρῶτο λῆμμα σὲ κάθε γράμμα εἶναι μία φράση ἀπὸ θρησκευτικὸ κείμενο ποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τὸ ἀντίστοιχο γράμμα. Τὸ κείμενο σὲ δύο στῆλες, ἀριστερὰ οἱ ἑλληνικὲς λέξεις καὶ δεξιὰ οἱ βουλγαρικές. Γραμμένη ἐπιφάνεια σελίδας: 170 x 130 mm., μὲ 17 στίχους κατὰ σελίδα. Τεύχη δυάδια καὶ τετράδια μὲ ἀραβικὴ ἀρίθμηση στὴν ἀρχὴ κάτω στὴ μέση τοῦ περιθωρίου, συνολικὰ 40. Μεταξὺ τῶν ἀλφαβητικῶν κεφαλαίων ὑπάρχουν καὶ λευκὰ φύλλα πρὸς συμπλήρωση ἢ μὲ μεταγενέστερες προσθῆκες. Οἱ βουλγαρικὲς ἐξηγήσεις εἶναι μὲ ἑλληνικὰ γράμματα. Τὰ ἔνστικτα γράμματα δ (ντ), π (μπ), σ (σσ) ἐδῶ γράφονται μὲ ἡμίμαυρα. Στὴν πρώτη σελίδα κάθε ἀλφαβητικῆς ἑνότητας περίτεχνο πρωτόγραμμα μεγαλύτερου μεγέθους καὶ ἐπίτιτλο κόσμημα σχεδιασμένο μὲ μαῦρο μελάνι. Στὴ σελίδα τίτλου (φ. 1r) ὑπάρχει τὸ κτητορικὸ σημείωμα: Καὶ τῷδε ὑπάρχει ἐμοῦ τοῦ εὐτελοὺς δούλου τοῦ Θεοῦ Ἰωάννου Χρήστου Ματζικοβίτη. Τὸ ἴδιο ἐπαναλαμβάνεται καὶ στὸ παράφυλλο Ιr: Καὶ τόδε κἀμοῦ ἀναξιώτιτη παρὰ ἐμοῦ Ἰωάννου Χρήστου Ματζηκοβίτη καὶ ὅστις ἥθελε τὸ ἀποξενώσι ἐχέτο τὴν ἀρὰν τοῦ Θεοῦ παντοκράτορος καὶ πάντων τῶν ἁγίων. Βιβλιοδεσία μὲ σκληρὸ χαρτόνι καλυμμένο μὲ καστανόχρωμη μαρμαρόκολλα και ἁπλή δερμάτινη ράχη. Ὁ κώδικας σὲ πολὺ καλὴ κατάσταση. Ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸ προσωνύμιό του ὁ γραφέας ἀνῆκε στὴν ἀδελφότητα τῆς Μονῆς Μπατζκόβου (Παναγίας Πετριτσιωτίσσης) κοντὰ στὴ Στενήμαχο, στὴν περιοχὴ τῆς Φιλιππούπολης. Πρόκειται γιὰ πολὺ ἐνδιαφέρον χειρόγραφο ὡς πρὸς τὸ σύστημα τῆς λεξιλογικῆς του σύνθεσης.

Ακολουθεί αναλυτικός πίνακας περιεχομένων:

(φ. 1r) [Α] Ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου – Ναπρέσεν οὔμ στράχ γοσποδίνοφ
(φ. 49r) [Β] Βασιλεὺς τῶν οὐρανῶν – Τσὰρ νὰ νεμπίνιατα
(φ.  59r) [Γ] Γνωστὸς ὁ Θεὸς πᾶσιν ἀνθρώποις – Ποζνάεν ἴε Γοασποτνὰ σσίτε λιούδε
(φ. 66r) [Δ] Δεσπότης τῶν ἁπάντων – Βλαδίκα νὰ σοίτε
(φ. 78r) [Ε] Εἶπεν ὁ Κύριος καὶ ἐγένετο τὰ πάντα -  Ρετζὲ γόσποτ δὰ μπηδέα σσίτε
(φ. 94r) [Ζ] Ζῇ κύριος ὁ Θεὸς – Ζὴφ ἴε γοσποδὴν μπὸγ
(φ. 98r) [Η] Ἦν πρὸ πάντων τῶν αἰώνων – Πεσὲ πρὲτ σήτε βάνκοβε
(φ. 102r) [Θ] Θεὸς εἶναι τῶν πάντων – Μπόγα ἴε νὰ σσῆτε
(φ. 107r) [Ι] Ἰησοῦς Χριστὸς – Ιησοῦς Χριστὸς
(φ. 116r) [Κ] Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν – Γοσποδὴν πογ νᾶς
(φ. 130r) [Λ] Λέγει Κύριος ὁ Θεὸς – Βέλε γοσποδὴν μπὸγ
(φ. 139r) [Μ] Μέγας ὁ Κύριος ἡmῶν – Γολὲμ γόσποτ νᾶς
(φ. 151r) [Ν] Νεκρῶν καὶ ζώντων ἐξουσιάζει – Μούρτβοι ἡ ζήβοι ποβέλε
(φ. 154r) [Ξ] Ξένον θαῦμα – Τζοὕδνο τζοὓδο
(φ. 157r) [Ο] Ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ πάντα ὅσα ἠθέλησεν ἐποίησε - Μπὸγ νας νὰ νέποτῳ ἡ ναζζέμιατα, σὲ κόλκο σακὰ τζινοῖ
(φ. 169r) [Π] Πατὴρ τῶν πάντων – Τάτκο νὰ σοίτε
(φ. 187r) [Ρ] Ῥήστης – Κορτολιοσοβὰτζ
(φ. 193r) [Σ] Σοτήρα – Σπάσνικ Κορτολισοβὰτζ
(φ. 203r) [Τ] Τὸν ἀληθῆ Θεὸν – Νὰ νάηστιντζκοι Μπόγα
(φ. 209r) [Υ] Ὕψιστος Θεὸς – Βύσεν Μπὸγ
(φ. 215r) [Φ] Φῶς ἐκ φοτῶς -  Σφετίλο ὀτ σφετίλο
(φ. 222r) [Χ] Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν – Χριστὸς Μπόγα νὰς
(φ. 227r) [Ψ] Ψαλῷ τὸ θεό μου ἔως ὑπάρχῳ - Κὲ ψάλιαμ νὰ μπόγα μόη δουρὶ δοῦ κόγα κεμπήδαμ ζῆφ
(φ. 229r) [Ω] Ὡν=ὁ  - Τόα στίο μπεσὲ πρὲτ σούτ βάϊκ.

Χαρακτηριστικά
  • Τίτλος: Λεξηκῶν Δύγλωτων Γραικοβουλγάρικων κατὰ Ἀλφάβητον.
  • Στοιχεία έκδοσης: 1857 («1857 Ἰουνίου 10»).