Φαρμακοποιΐα τῆς Φερράρας Ἀντωνίου Καμπάνα (Antonio Francesco Campana) καὶ ἐπιλογὴ ἀπὸ τὴν Αὐστριακὴ Φαρμακοποιΐα.
Χαρτὶ, 185 x 140 mm., ΙΧ φ. + 186 + 30 (λευκὲς) σ. • (φ. IXr) Τίτλος: Φαρμακοπέα τὴς Φεράρας τοὺ δοτὸρ Αντονίου Κανπάνα, προφέσορας τὴς Χημικὴς καὶ Βοτανικὴς τιπομένι εἰς Βενετία, 1809. (σ. 1-112) Ἀρχ.: Ἀσβεστόνερο. Ἀσβέστη ὄσον θέλης, βάλε το εἰς ἔνα ἀγγιὸ … Τελ.: Ἄλας τοῦ ταρτάρου. Τηργιὰ τοὺ κρασὶ ὄσιν θέλις … ὀ [ἢ] ἄλας τοὺ ταρτάρου ἐὰν τὸ ἐξατμίσις ὄστε νὰ ξεραθί. (σ. 113-165) Ριτζέτες ἤγουν κατασκεβὲς απὸ μερικὲς φαρμακοπιέες. Ἀρχ.: Χάπια τοῦ Ρούφου τῆς ἀουστριακὴς φαρμακοπιέας. … Τελ.: Ἐλιξήρ ποπριετὰ τοὺ Παρατζέλσου εἰς τὸ ξίδι λαμπικαρισμένο.- Σιρόπι μαλακτικὸν διὰ τὸν βήχα.- Διὰ νὰ χορίσσις λάδι ἀπὸ πάσα χόρτον. (σ. 167-186) Πίναξ. Κατ’ ἀλφάβητο τῶν συνταγῶν. • Χαρτὶ μεσαίου πάχους, καλῆς ποιότητας. Μελάνι καστανὸ ἀνοιχτό. Γραφὴ καλλιγραφικὴ πλάγια δεξιά. Οἱ τίτλοι μὲ παχύτερη γραμμή. Τὸ κείμενο μὲ ὀρθογραφικὰ λάθη ἀλλὰ ἡ δομὴ ἐπιμελημένη. Τεύχη ὀκτάδια μὲ ἀρίθμηση στὴν πρώτη σελίδα κάτω στὴ μέση. Χαράκωση τύπου 1– – 2 μὲ 16 στίχους κατὰ σελίδα, 140 x 85 mm. Παραπομπὴ ὁριζόντια ἀπὸ σελίδα σὲ σελίδα. Στὸ χαρτὶ διαφαίνεται ὑδατόσημο μὲ παράσταση λιονταριοῦ μὲ φτερά. Φύλλα Ι-VIII, IXV, σελίδες 114, 166 καθὼς καὶ τὰ φύλλα μετὰ τὴ σελίδα 186 λευκά. Βιβλιοδεσία μὲ χαρτόνινες πινακίδες καλυμμένη μὲ καφὲ-βυσσινὶ δέρμα, κομψότατη βυζαντινοῦ νεωτερικοῦ τύπου μὲ πρόστυπη ἄνθινη διακόσμηση περιμετρικά, στὶς τέσσερεις γωνίες καὶ στὸ κέντρο. Ἀπὸ τὸν τύπο τῆς βιβλιοδεσίας συνάγεται ὅτι τὸ χειρόγραφο γράφτηκε στὸν ἑλληνικὸ χῶρο (Ἰόνια νησιὰ ἢ Ἤπειρο). • Ὁ Antonio Francesco Campana ὑπῆρξε καθηγητὴς τῆς φυσιολογίας καὶ ἰατρικῆς στὸ πανεπιστήμιο τῆς Φερράρας (1751-1832). Τὸ σπουδαιότερο ἔργο του ἦταν ἡ Farmacopea Ferrarese μὲ πρώτη ἔκδοση τὸ 1799 στὴ Φερράρα καὶ ἔκτοτε σὲ διάφορες πόλεις τῆς Ἰταλίας καὶ ἀλλοῦ. Γιὰ τὴν Φαρμακοποιΐα τῆς Φερράρας βλ. Farmacopea Ferrarese del dottore Antonio Campana già professore di Chimica ed ora di Botanica e Agricoltura nel Liceo Patritio dei Ferrara edizione quinta con copiose aggiunte e correzioni fatte dall’autore, Firenze, Dalla stamperia di Gulielmo Piatti, MDCCCVIII. Καὶ γιὰ τὴν Αὐστριακὴ Φαρμακοποιΐα βλ. Pharmacopoea Austriaco-Provicialis Editio quarta auctior, Ad Mandatum S.C.R. Apost. Majestatis, Viennae, Typis Joan. Thom. Nob. De Trattnern, MDCCLXXX.
• Παραθέτουμε παρακάτω ἔνα δεῖγμα τοῦ πρωτότυπου ἰταλικοῦ κειμένου ἀπὸ ἔκδοση τῆς Φαρμακοποιΐας τῆς Φλωρεντίας (σελ. 208) τοῦ 1808 καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ κειμένου τοῦ χειρογράφου.
MIELE CON AQUA AROMATICA DI ROSE
Miele rosato.
P. Miele depurato, once sedici.
Cuoci a consistenza di miele crudo, ed aggiungi mentre è ancor caldo.
Acqua aromatica di rese once quatro.
Virtù detergente, astrigente.
Si usa per guarire l’esulcerazioni delle gengive, e le afte.
Dose da quatro a sei once.
Μελη μὲ τὸ νερὸ ἀροματικὸν απὸ τὰ τριαντάφυλλα.
Μέλη καθαρὸ δρ. 128
Βράσε ὄστε νὰ γένη πολὰ πιχτὸ καὶ προτοὺ να κριόσι νὰ εἶναι ὀλύγο ζεστὸ, πρόσθες
νερὸ ἀροματικὸ ἀπὸ τριαντάφυλλα δρ. 32.
Εἶναι στηπτικό, μεταχερίζετε διὰ ἰάνουν τὰ ἀσθενημένα τζιτζιὰ [οὖλα] νὰ ἰάνουν καὶ του στοματος μικρὲς πλιγὲς.
Ἡ δόση άπὸ τὰ 32 δρ. ἔος τὰ 48.